Αεροσκάφος Arado στην Ηρακλειά (Νάξος, Μικρές Κυκλάδες)

[Dimitris Galon]

Μανώλη σε χαιρετώ,

στο καλογραμμένο και πολύ κατατοπιστικό σου άρθρο για το Arado 196 της Ηρακλειάς γράφεις στις σελίδες 9 και 10.

„Το υδροπλάνο εκτελούσε πτήση συνοδείας γερμανικής νηοπομπής που ξεκίνησε από τον Πειραιά με προορισμό την Ρόδο στις 17 Σεπτεμβρίου 1943. Η νηοπομπή μετέφερε στρατεύματα και εφόδια και αποτελούνταν από το ανθυποβρυχιακό UJ (unterseebootjagd) 2104 και τα ατμόπλοια Pluto (2.000 τόνων) Paolo (4.000 τόνων).

Από τη Λεμεσό της Κύπρου εκείνη την ημέρα απογειώθηκαν οκτώ αγγλικά αεροσκάφη τύπου Beaufighter της 232ης πτέρυγας. Η νηοπομπή και τα Beaufighter συναντήθηκαν και διασταύρωσαν τα πυρά τους νότια της Νάξου. Ακολούθησε τρομερή μάχη με απώλειες και από τις δυο δυνάμεις. Τα αγγλικά αεροσκάφη προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στα πλοία της νηοπομπής, δεν κατάφεραν όμως να τα βυθίσουν. Αυτό το πέτυχαν τα συμμαχικά αντιτορπιλικά Βασίλισσα Όλγα D-15 (πλωτάρχης Μπλέσσας), HMS Faulknor H.62, HMS Eclipse H.08 που κατάφεραν να βυθίσουν και τα τρία πλοία της γερμανικής νηοπομπής την επόμενη ημέρα βόρεια της Αστυπάλαιας.
Ένα από τα Beaufighter της 252ης μοίρας με κυβερνήτη τον επισμηναγό Keith A. Faulkner και πλοηγό/πολυβολητή τον επισμηνία G.B. Goods, κατέρριψε ανοιχτά της Ίου το υδροπλάνο. Ο κυβερνήτης του Arado και ο πλοηγός προσθαλάσσωσαν το υδροπλάνο, διέφυγαν τον άμεσο κίνδυνο, συνελήφθησαν όμως ως αιχμάλωτοι πολέμου.“

Κοίτα τώρα τι γράφει ο γερμανός αξιωματικός βάρδιας Lange στο πολεμικό ημερολόγιο (KTB = Kriegstagebuch) του ναυάρχου Αιγαίου (Admiral Ägäis). Οι προσθήκες στα [] δικές μου.

„17 Σεπτεμβρίου 1943
2. [δεύτερη καταχώρηση] 14.30 επίθεση 3 αεροπλάνων χαμηλής πτήσης σε νηοπομπή του U-Jäger 2104 [ανθυποβρυχιακό 2104] στην Νάξο και συνεχόμενη επίθεση από 7 αεροπλάνα. Ζητήθηκε αεροπορική προστασία από U-Jäger 2104. Διοικητής και οι δύο αξιωματικοί τραυματισμένοι, περισσότεροι τραυματίες, 1 Arado ασφαλείας καταρρίφθει. 15.45 Ζητήθηκε νοσοκομειακό Junkers για τους τραυματίες. Σωστικό Dornier [σίγουρα της 7. Seenotflottille με έδρα το Παλαιό Φάληρο] απογειώθηκε για Νάξο. 16.09 Σήμα του U-Jäger 2104: Arado κατά την διάρκεια ρυμούλκησης του βυθίστηκε, συνεχίζουμε πορεία. 17.30 Σήμα του U-Jäger 2104: Αναμένεται δεύτερη αεροπορική επίθεση, παρακαλώ για άμεση αεροπορική προστασία. Θέση μου νοτιοδυτικά Αμοργού.“

Σύμφωνα και με άλλες καταχωρήσεις του ΚΤΒ στις 16-18.9.1943, πληροφορούμαστε ότι:

• Ενώ η νηοπομπή ήταν να ξεκινήσει με τέσσερα ατμόπλοια, τα Pluto, Paula, Pier Luigi, και Corso Fugier, τελικά ξεκίνησα με τα δύο πρώτα έχοντας σαν συνοδευτικό το U-Jäger 2104 και ένα Arado 196. Πληροφοριακά η σύντμηση UJ, η οποία γράφεται έτσι U.J., διαβάζεται Unterseebootjäger και όχι Unterseebootjagd. Το δεύτερο σημαίνει “ανθυποβρυχιακή ενέργεια“, το πρώτο είναι το σωστό και σημαίνει “ανθυποβρυχιακό“. Το “U“ στο Unterseebootjäger πάντα κεφαλαίο.
• Η νηοπομπή δεν ξεκίνησε στις 17 αλλά στις 19.00 της 16ης Σεπτεμβρίου του 43. Τα πλοία, όπως αναφέρει και το αξιόπιστο Miramar Ship Index, είχαν άλλο τονάζ. Επίσης φαντάζομαι ότι είδες ότι το δεύτερο λεγόταν Paula.
• Τα συμμαχικά πλοία HMS Faulknor (είχε το κομάντο), HMS Eclipse, και Βασίλισσα Όλγα, συναντήθηκαν με την γερμανική νηοπομπή τα μεσάνυχτα, 00.17 της 18ης Σεπτεμβρίου 1943. Η νηοπομπή είχε εντοπισθεί ήδη στις 16.00 της 17ης Σεπτεμβρίου από τρία ιταλικά αεροπλάνα τα οποία κατατόπισαν τα συμμαχικά πλοία. Η επίθεση ξεκίνησε στις 00.39 της 18ης με αποτέλεσμα να βυθιστούν τα πλοία Pluto και Paula. Το U.J. 2104 χτυπήθηκε βαριά αλλά δεν βυθίστηκε, συνέχισε την πορεία προς την Αστυπάλαια. Αυτή όμως είναι μια άλλη ιστορία η οποία αφορά τα ναυάγια της Αστροπαλιάς.
• Όλα τα στοιχεία δείχνουν ακριβώς αυτό το αεροπλάνο καθώς δεν υπάρχει καμιά άλλη κατάρριψη Arado στην περιοχή για πολύ καιρό πριν και μετά την καταχώρηση του „Arado 196 της Ηρακλειάς“. Ότι πρόκειται ακριβώς γι΄ αυτό το αεροπλάνο συνηγορεί και το γεγονός ότι μετά την προσθαλάσσωση του, στα νότια της Νάξου, δεν βυθίστηκε αλλά ρυμουλκήθηκε από το U.J. 2104 το οποίο ακολούθησε πορεία ανάμεσα Ίο και Ηρακλειά με κατεύθυνση την Αμοργό, όπως δίνουν τα στοιχεία. Έτσι στα βόρεια της θαλάσσιας περιοχής ανάμεσα στην Ίο και την Ηρακλειά βυθίστηκε. Το επιβεβαιώνει και το σημείο που βρέθηκε όπως το καταχώρησες στον χάρτη. Πιστεύω όμως ότι οι δυο Γερμανοί πιλότοι δεν πιάστηκαν αιχμάλωτοι, αλλά επιβιβάστηκαν στο U.J. 2104 και ακολούθησαν την τύχη του πληρώματος του.

Αυτά τα λίγα φίλε Μανώλη είχα να σου πω για το έξοχο άρθρο σου.
Σε χαιρετώ και σου εύχομαι περισσότερες ανακαλύψεις, ανακοινώσεις και όμορφες και ασφαλείς καταδύσεις.
DG