Υποβρύχια Ζωή στη Λίμνη Βουλιαγμένης

[Physalia]

Αρχικό μήνυμα απο apogeorge

Κατά καιρούς, έχω βουτήξει στην περίφημη λίμνη της Βουλιαγμένης (της Αθήνας), με σκοπό να βρω σπάνια είδη ζωής. Μάλιστα, είχα συνεργαστεί και με τον Κώστα Θωκταρίδη, σε κάποιες εξερευνήσεις.
Τέλευταια φορά επισκέφτηκα την λίμνη πριν 2 περίπου χρόνια. Τότε, έγραψα και ένα σχετικό άρθρο στο περιοδικό "Thalassa". Έχω εντοπίσει στα νερά της την παρουσία των ψαριών μόλλυ (molly sapiens), τα οποία μάλλον απελευθέρωσε εκεί κάποιος χομπίστας ενυδρείων, ενα είδος γωβιού (gobius sp.), που παλαιότερα τον μπερδεύαμε με κώττο), μία ανεμώνα (την περίφημη anemona vuliagmeniensis), ένα δίθυρο (αχιβάδα), κάποια είδη αρθρόποδων (ένα σαν ψείρα και ένα σαν πεταλίδα), ένα είδος σπόγγου και ένα είδος ψευδοκοραλλιού.
Εδώ όμως θέλω να σας εκμυστηρευτώ ένα γεγονός, που με απασχολεί πολύ καιρό. Στη λίμνη βούτηξα πρώτη φορά, όταν πήγαινα στο δημοτικό. Μανιώδης δύτης πάντα, εξερευνούσα όπως και τώρα, χωρίς όμως να έχω και τις σημερινές γνωσεις. Ήξερα όμως αρκετά πράγματα. Τότε, δεν είχαν απελευθερώσει τα μόλλυ στην λίμνη. Υπήρχαν όμως όλα τα υπόλοιπα είδη. Θυμάμαι λοιπόν, ότι κοντα σε ένα βραχάκι, είχα δει-σίγουρα-μία χειλού! Νομίζω επίσης, ότι στα ρηχά ζούσε και ένα κάποιο σαλιάρας, (αν και γι' αυτό δεν είμαι σίγουρος). Επίσης, αργότερα, άκουγα από αυτοδύτες, ότι είχαν δει μουγγριά, καλόγριες (μάλλον τις μπέρδευαν με τα μόλλυ) και... σπειρογράφους! Ειδικά για χειλούδες ή άλλα ψάρια, όσες φορές έχω πάει από τότε, έκανα προσεκτική έρευνα, χωρίς ποτέ ξανά να δω κάτι παρόμοιο.
Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον λοιπόν, αν έχετε δει κάποιο σπάνιο είδος υποβρύχιας ζωής στη λίμνη. Είναι ευκαιρία να κάνουμε κάποια καταγραφή, για να δούμε τι μπορεί να κρύβουν αυτά τα νερά.
Έχετε δει κάτι;;;

Γιώργο, δεν γνωρίζω κάτι παραπάνω από αυτά που έχουν ήδη καταγραφεί οπότε και σου τα παραθέτω για να έχεις μια αφετηρία αν θες

Σύμφωνα με το
"A new species of sea-anemone in the genus Paranemonia Carlgren (Anthozoa, Actiniaria) from the Aegean Sea" (DOMINIQUE DOUMENC, KENNETH W. ENGLAND & CHARLES CHINTIROGLOU, 1987. Zoologica Scripta, Vol. 16, No. 4, pp. 271-275),
ο βυθός της λίμνης περιφερειακά καλύπτεται από το φανερόγαμο Zostera noltii που μοιάζει πολύ με τη γνωστή μας Ποσειδωνία (Posidonia oceanica) αλλά σε αντίθεση με την τελευταία είναι είδος πολύ πιο ευρύαλο (ανέχεται μεγαλύτερες διακυμάνσεις της αλατότητας) και χαρακτηρίζει συνήθως τα υφάλμυρα νερά* (εκβολές ποταμών, λιμνοθάλασσες).
Άλλα χαρακτηριστικά είδη που σχεδόν καλύπτουν εξολοκλήρου τα υπόλοιπα τμήματα του βυθού είναι τα χλωροφύκη Chaetomorpha crassa και Cladophora sp. ενώ στη δημοσίευση αναφέρεται και η ύπαρξη των ροδοφυκών Polysiphonia spp.
Τα δίθυρα που αναφέρεις κι εσύ είναι τα Cerastoderma glaucum και Abra ovata ενώ το ισόποδο καρκινοειδές (ψείρα) φαίνεται να είναι κάποιο μάλλον άγνωστο ακόμα είδος Sphaeroma.
Η ανεμώνη έχει ήδη καταγραφεί ως είδος μοναδικό (ενδημικό) της λίμνης, γεγονός που ανακλάται και στο επίσημο όνομά της Paranemonia vouliagmeniensis


Από δικές μου παρατηρήσεις, η ρηχή βραχώδης περιφέρεια καλύπτεται σχεδόν εξολοκλήρου από ένα είδος Καρκινοειδούς Θυσανόποδου (Cirripedia) αλλά δεν γνωριζω το είδος.
Μία κατά προσέγγιση εικόνα του θα πάρετε εδώ.

Τα mollies πράγματι είναι ένα απίστευτο πείραμα που πραγματοποίησε άθελά του κάποιος πρώην ενυδρειόφιλος που έπαψε να θέλει τα ψαράκια του.
Είναι θαυμαστό το ότι τα ψάρια αυτά όχι μόνο επιβίωσαν αλλά ο πληθυσμός τους είναι πλέον τεράστιος σε αριθμό. Είναι πολυ πιθανό αν κάποιος κάνει γενετικές αναλύσεις να διαπιστώσει ότι τα mollies της λίμνης έχουν ήδη διαφοροποιηθεί σημαντικά από το αρχικό είδος.
Ίσως ποτέ δε θα μάθουμε αν αυτή η παράξενη "εισβολή" μπορεί να ευθύνεται για τον εκτοπισμό άλλων αυτόχθονων ψαριών αφού δεν είχε καταγραφεί η ιχθυοπανίδα της λίμνης πριν από αυτό. Αυτό που λες για τη χειλού πάντως έχει σίγουρα ενδιαφέρον. Έχω ακούσει κι εγώ μια ανεπιβεβαιώτη φήμη για την ύπαρξη ενός είδους χελιού (?) που όμως ποτέ μου δεν συνάντησα, ίσως γιατί ποτέ μου δεν βούτηξα εκεί νύχτα.

Ο γωβιός, φαίνεται επίσης να είναι είδος ενδημικό της λίμνης. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι έχουν ληφθεί δείγματα και εξετάζονται αυτή τη στιγμή που μιλάμε. Σύντομα θα γνωρίζουμε με περισσότερη ακρίβεια αν έχουμε ένα ακόμα μοναδικό είδος σε αυτό το τόσο παράξενο, ξεχωριστό και γοητευτικό περιβάλλον που έχουμε την τύχη να βρίσκεται τόσο κοντά μας.

Φαντάζομαι αυτό το άρθρο το έχεις διαβάσεις ήδη αλλά το παραθέτω έτσι κι αλλιώς.

Καλή συνέχεια στην ενδιαφέρουσα αναζήτησή σου!


*Η μέση αλατότητα της λίμνης είναι περίπου 14,5 τοις χιλίοις (ενδεικτικά οι θάλασσες μας έχουν αλατότητα περίπου 38-39 τοις χιλίοις)